پورتال فقه

پورتال فقه وبلاگی فقهی و مذهبی است که مقالات و سایر مواردعلمی مرتبط با فقه و مذهب جعفری و به طور کلی مطالب علمی مرتبط با فقه را منعکس میکند ودر این راستا از نظرات و پیشنهادات بازدیدکنندگان محترم استقبال می نماید .

استفتائات آیت اله مکارم شیرازی -حیوانات حرام گوشت

1- خوردن گوشت دلفین و کوسه
آیا خوردن گوشت دلفین و کوسه حلال است؟یا خیر
در صورتی که فلس نداشته باشند حلال نیست.
2- تغذیه حیوان به غیر مدفوع
تغذیه کردن حیوان به نجاست (غیر از مدفوع) مانند استفاده از خون براى تغذیه طیور چه صورتى دارد؟
تغذیه حیوان به غیرمدفوع از سایر نجاسات باعث حرمت گوشت و شیر آن نمى شود، ولى پرهیز کردن از آن بهتر است.
3- گوسفندی که شیر سگ یا خوک بخورد
اگر گوسفندى از شیر سگ بخورد آیا گوشت آن نجس و حرام است؟
در مورد شیر سگ دلیلى بر حرام بودن نداریم هرچند گوسفند از آن زیاد بخورد آن چنان که استخوانش محکم گردد، ولى در مورد خوردن شیرخوک هرگاه به این مقدار بنوشد هم گوشت خودش حرام است و هم نسلهاى بعد از آن، اما اگر کمتر از آن باشد گوشتش مکروه است و بهتر آن است که هفت روز آن را ببندند و غذاى پاک بدهند.
4- گوشت صدف
چون در رساله هاى عملیّه نامى از «صدف» و حکم آن دیده نشدهو متخصّصین فن نظرمى دهندکه گوشت داخل صدف از بهترین گوشتهاست و مصداق جدى لحماً طریّاً مى باشد و داراى خواص بى شمارى است، و بعضاً اطبا براى معالجه بعضى از امراض تجویز مى کنند لطفاً حکم آن را در صورت اختیار و اضطرار و معالجه بیان فرمایید؟
تنها در صورت ضرورت بى اشکال است.
5- گوشت خرگوش
خوردن گوشت خرگوش چگونه است؟
مطلقاً حرام است.
6- خرچنگ و لاک پشت دریایی
آیا خرچنگ و لاک پشت دریایى حلال گوشت هستند؟
خرچنگ و لاک پشت حرام گوشت هستند ولى میگو اشکالى ندارد.
7- گوشت طاووس
خوردن گوشت طاووسى که درباره اش حضرت على(علیه السلام) یک خطبه طولانى انشا فرموده اند و در آن، طاووس را به مرغ تشبیه کرده اند، چه حکمى دارد؟
طاووس چه سفید باشد چه سیاه، حرام گوشت است و شرح عجایب آن، دلیلى بر حلال گوشت بودن آن نیست همان گونه که حضرت عجایب خفّاش را نیز بیان کرده است.
8- حرمت گوشت طاووس
درباغ پرندگان اصفهان بعد از تشریح طاووس دیده شد که دارای سنگدان می باشد آیا می توان گفت حلال است؟
اگر حرام است آیا به دلیل مسوخ بودن و روایات دال بر حرمت است؟
طاووس نص خاص بر حرمت دارد بعلاوه مرحوم صاحب جواهر ادعای عدم خلاف در حکم آن می کند.
9- تفاوت حیوان غیر مذکّی و میته
آیا حکم حیوانى که به غیر روش شرعى ذبح شده (غیر مذکّى،) و حیوانى که به طور طبیعى مرده (میته) یکى است؟
تفاوت دارد. حیوان غیر مذکّى پاک است، هر چند خوردن گوشت آن حرام مى باشد. ولى میته هم حرام است، و هم نجس.
10- استفاده از حیوانات حرام گوشت برای معالجه
گوشت برخى از حیوانات حرام گوشت در معالجه بعضى از امراض مؤثّر است; هر چند سند معتبر علمى و فقهى در این رابطه وجود ندارد. شکار و استفاده از گوشت یا خون این گونه حیوانات چه حکمى دارد؟
در صورتى که طبق تشخیص طبیب متدیّن تنها راه علاج نباشد، جایز نیست.
11- خوردن گوشت دارکوب
می خواستم بدانم آیا خوردن گوشت پرنده ای به نام دارکوب حلال است یا حرام؟
احتیاط اجتناب از خوردن گوشت آن است.
12- علت حرمت گوشت خرگوش
در کتاب ها نوشته شده که گوشت حیواناتی که خونشان جهنده است و حیواناتی که گوشت خوار هستند حرام می باشد.خرگوش نه خونش جهنده است و نه گوشت خوار می باشد، پس علت حرمت آن چیست؟
حرام بودن گوشت خرگوش به خصوص در روایات اسلامی وارده شده است بعلاوه ظاهرا خون آن جهنده می باشد.
13- خوردن صدف
خوردن صدف چه حکمی دارد؟
جایز نیست.
14- خوردن گوشت مار
حکم گوشت مار چیست؟ آیا حلال می باشد؟
حرام است.
15- خوردن گوشت خرچنگ و کوسه ماهی جهت درمان
خوردن گوشت خرچنگ دریایی و گوشت کوسه ماهی برای دارو و درمان چه حکمی دارد؟
جایز نیست مگر اینکه به تشخیص پزشک حاذق متدین راه منحصر درمان باشد.
16- پرورش و کسب درآمد از فروش خاویار
در مورد ماهی خاویار که از نظر اسلام ماهی های بدون پولک حرام هستند، آیا پرورش این ماهی و فروش و درآمد از آن حلال است؟
خاویار ماهی های حرام گوشت حرام است و پرورش آن برای صادرات به کشورهایی که آن را حلال می دانند اشکالی ندارد.
17- مرغی که به آن گوشت پخته شده بدهند
اگر به مرغ گوشت پخته دهیم (اضافه غذا که کمی گوشت به ان چسبیده) تخم مرغ وگوشت خود مرغ را می توان استفاده کرد؟
اشکالی ندارد .
18- پیرامون حرمت گوشت خوک
چرا گوشت خوک حرام است؟ در حالی که مثل گاو و گوسفند دارای سم 2 تیکه است و از طرفی با پیشرفت علم پزشکی (شامل واکسن ها و پرورش بخصوص) دیگر مریضی های قرون گذشته را ندارد ؟
خوک حتى نزد اروپائیان که بیشتر گوشت آن را مى خورند سمبل بى غیرتى است، و حیوانى است کثیف، خوک در امور جنسى فوق العاده بى تفاوت ولاابالى است و علاوه بر تأثیر غذا در روحیات که از نظر علم ثابت است، تأثیر این غذا در خصوص لاابالیگرى در مسائل جنسى مشهود است. در شریعت حضرت موسى(علیه السلام) حرمت گوشت خوک نیز اعلام شده است، و در اناجیل، گناهکاران به خوک تشبیه شده اند، و در ضمن داستانها، مظهر شیطان، خوک معرفى شده است.
بنابراین طبق اصل مسلمی که اشاره شد ، گوشت هر حیوانى حاوى صفات آن حیوان است و از طریق غده ها و تراوش آنها (هورمونها) در اخلاق کسانى که از آن تغذیه مى کنند اثر مى گذارد، و شاید یکى از علل بى بند و بارى شدید جنسى که در کشورهاى غربى حکومت مى کند همان تغذیه از گوشت این حیوان آلوده باشد .
1- حیوانی که با آن وطی شده
شخصى به خاطر جاهل بودن به مسأله چند سال قبل با حیوانى وطى مى کند و الآن متوّجه مسأله شده است و احتمال مى دهد که صاحب گوسفند، آن را فروخته و یا این که آن گوسفند احتمالا تلف شده باشد، آیا بر این شخص واجب است که گوسفندى را بکشد و بسوزاند و در صورتى که واجب باشد و به عللى این کار براى او امکان نداشته باشد اگر توبه کند مى تواند از شیر و گوشت گوسفندان استفاده کند و این شخص که کشتن و سوزاندن حیوان برایش (در صورت احتمال وجود آن گوسفند) ممکن نیست آیا عادل است؟
هرگاه یقین دارد که آن گوسفند از بین رفته است و یا به کسى فروخته شده که از دسترس بیرون است در حال حاضر تکلیفى ندارد و باید جدّاً از کار خود توبه کند و به کلّى از گذشته فاصله گیرد و هرگاه ملکه عدالت و خدا ترسى در او حاصل گردد مى تواند امام جماعت باشد و اگر احتمال مى دهد هنوز آن گوسفند در میان آن گلّه وجود دارد باید قرعه کشى کند ، به این ترتیب که گوسفندان را به دو قسمت مى کند و قرعه اى بر آنها مى زند و باز آن قسمت را به دو قسمت مى کند و مجدّداً قرعه مى زند تا سرانجام یک گوسفند باقى بماند و آن را ذبح مى کند و گوشت آن را مى سوزاند و اگر مال او نیست آن را خریدارى مى کند، مگر این که این کار مشکلات و محذورات مهمّى داشته باشد.
2- طریقه قرعه در حیوان موطوئه
آیا در مورد گوسفند موطوئه اى که داخل گوسفندان مى باشد و معلوم نیست کدام آنهاست، جایز است که انسان به این شکل قرعه بزند که مثلا از یک تا صد روى گوسفندان شماره بچسباند و بعداً شماره هاى یک تا صد را داخل پلاستیکى بریزد و یکى از شماره ها را بردارد و با آن شماره هایى که روى گوسفند چسبانده مطابقت کند و آن گوسفند را ذبح کند و گوشت آن را بسوزاند.
آنچه در روایت وارد شده است آن است که گوسفندان را به دو قسمت تقسیم کند یک قسمت را با قرعه جدا کند و باز آن را به دو قسمت تقسیم کند و به همین ترتیب عمل کند تا یک گوسفند باقى بماند ولى آن طرز قرعه اى که نوشته اید نیز مانعى ندارد زیرا آنچه در روایت آمده بیان نوعى از قرعه است.
3- نسل حیوان موطوئه
با گوسفندى چند سال پیش در حالى که هنوز بره نیاورده بود و آبستن هم نبود، وطى شده است، اگر الآن که چند سال مى گذرد و برّه هایى آورده ولى نه خود گوسفند و نه برّه هایش معلوم است، خود گوسفند موطوئه را با قرعه جدا و ذبح کند و گوشت آن را بسوزاند، آیا این نسلهایش که در بین گوسفندان است و معلوم نیست کدام یک از گوسفندان نسل او هستند حلال مى شوند؟ و دیگر این که اگر مثلا آن گوسفند موطوئه سفید بوده، آیا این شخص باید بین همه گوسفندان قرعه بزند یا فقط بین گوسفندان سفید؟ و آیا بعد از چند سال قرعه شامل برّه و گوسفند یک ساله نیز مى شود؟
بنابر احتیاط واجب، بچّه هاى آن حیوان نیز حکم او را دارند و باید به همان ترتیب درباره آنها قرعه زد و عمل کرد.
4- کسی که توانایی بر قرعه ندارد
اگر شخص واطى به خاطر مسائلى مانند فقر، ترس از آبروریزى یا عدم توانایى بر قرعه به خاطر تعداد زیاد گوسفندان، نتواند قرعه بزند، آیا راه دیگرى وجود دارد و دیگر این که اگر این شخص این کار را نکند و در بقیّه اعمالش مراقبت کند، آیا عادل است؟
غیر از قرعه کشى راه دیگرى ندارد و باید به وظیفه اش عمل کند در غیر این صورت عادل نیست مگر این که مفسده مهمّى از آن ناشى شود.
5- ضمان در حیوان موطوئه
زید چندین سال قبل با حیوان عمرو، عمل نامشروع انجام داده است و صاحب حیوان آن را فروخته و قیمت آن را گرفته و مصرف کرده و معلوم نیست حیوان کجاست، مرده است یا زنده، اکنون با گذشت زمان، متوجّه شده و در مقام توبه بر آمده و سؤال مى کند:
الف) قیمت آن حیوان را به صاحب یا ورثه آن ضامن است یا خیر؟
ب) آیا بالغ و مکلّف بودن و نبودن زید و انزال شدن و نشدن منى در حکم فرق مى کند یا خیر؟
ج) در صورت شک در بلوغ و عدم بلوغ وظیفه چیست؟

د) در صورت ضمان، مأکول الّلحم بودن مرسومى حیوان مثل گوسفند و بز و غیره یا ماکول الّلحم مرسومى نبودن آن مثل اسب و الاغ و غیره در حکم فرق مى کند یا خیر؟
هـ) در صورت وجوب اداى قیمت، آیا لازم است به طرف عنوان وجه را اظهار کند چون ممکن است اظهار کردن باعث مفسده و یا شرمندگى و خجلت باشد؟
الف) ضامن است و باید قیمت آن را بپردازد.
ب) اگر بالغ و مکلّف نباشد این حکم در مورد او جارى نمى شود.
ج) در صورت شک در بلوغ حکم به عدم بلوغ مى کند.
د) درهر دوصورت باید قیمت آن را به صاحبش بدهد ولى در صورت دوّم اگر حیوان پیداشودآن را به شهر دیگرى ببرند و بفروشند پول آن متعلّق به فاعل است.
هـ) اعلام کردن لازم نیست.
6- قول دامپزشک درباره وطی حیوان
ـ اگر گوسفندى مورد تجاوز قرار بگیرد و دامپزشک تأیید کند، آیا قولش حجّت است؟
اگر یقین یا اطمینان از قول او حاصل شود، کافى است و اگر یقین و اطمینان حاصل نشود کفایت نمى کند.
7- آب دهان و بینی حیوان موطوئه
آب دهان و بینی حیوان موطوئه پاک است یا نجس؟
دلیلی بر نجاست آن نداریم و پاک است
  
نویسنده : کاظم اشرفی ; ساعت ۱٢:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٤/۱٤